| ||
| [ بستن ] |
|
اندیشه |
بسم الله الرحمن الرحیم.
کمیل پسر زیاد گفت : امیرالمونین علی بن ابی طالب (ع) دست مرا گرفت وبه بیابان برد. چون به صحرا رسید، آهی دراز کشید و گفت : ای کمیل ، این دل ها آوند هاست( ظرف ) وبهترین آن ها نگاهدارنده ترین آن هاست.پس آن چه تورا می گویم ازمن به خاطر دار:
مردم سه دسته اند: دانایی که شناسای خداست (عالم ربانی) ، آموزنده ای که درراه رستگاری کوشاست، وفرومایگانی رونده به چپ وراست. که درهم آمیزند و پی هربانگی را گیرند وبا هرباد به سویی خیزند. نه از روشنی دانش فروغی یافتند ونه به سوی پناهگاهی استوار شتافتند.
کمیل! دانش به از مال است که دانش تورا پاسبان است وتو مال رانگهبان. مال با هزینه کردن کم آید ودانش با پراکنده شدن بیفزاید وپرورده ی مال با رفتن مال ، نپاید.
ای کمیل پسرزیاد، شناخت دانش، دینی است که بدان گردن باید نهاد! آدمی درزندگی به دانش ، طاعت آموزد وبرای پس از مرگ نام نیک اندوزد ودانش فرمانگذارست ومال فرمانبردار.
کمیل ! گنجوران مال ها مرده اند گرچه زنده اند ودانشمندان چندان که روزگار پاید، پاینده اند. تن هاشان ناپایدارست و نشانه هاشان در دل ها آشکار.
بدان که دراین جا( وبه سینه ی خود اشارت فرمود) دانشی است انباشته.اگر فراگیرانی برای آن می یافتم . آری ! یافتم آن را که تیز دریافت بود لیکن امین نمی نمود. بادین دنیا می اندوخت وبه نعمت خدا بربندگانش برتری می جست وبه حجت علم بردوستان خدا بزرگی می فروخت.یا کسی که پیرو حاملان حق است اما درشناختن نکته های باریک آن او را نه بینش است.
چون نخستین شبهت در دل او راه یابد درماند. بدان نه این درخوراست ونه آن . یا کسی که سخت درپی لذت است ورام شهوت راندن یا شیفته ی فراهم آوردن است ومالی را برمال نهادن. هیچ یک از اینان اندک پاسداری دین را نتواند وبیشتر به چارپای چرنده ماند.مرگ دانش این است ومردن حاملش ( اهل ) آن چنین.
بلی زمین تهی نماند از کسی که حجت برپای خداست، یا پدیدار و شناخته شده است ویا ترسان وپنهان ازدیده هاست. تا حجت خدا باطل نشود ونشانه هایش ازمیان نرود واینان چندند وکجا جای دارند؟ به خدا سوگند اندک به شمارند ونزد خدا بزرگمقدار. خدا حجت ها و نشانه های خود را به آنان نگاه می دارد تا به همانندهای خویش بسپارند.ودر دل های همانند خویش بکارند. دانش، نورحقیقت بینی را بر آنان تافته وآنان روح یقین را دریافته وآن چه را نازپرودرگان دشوار دیده اند ، آسان پذیرفته اند. وبدان چه نادانان از آن رمیده اند، خو گرفته اند. وهمنشین دنیایند با تن ها وجان هایشان آویزان است درملا اعلی . اینان خدا را درزمین او جانشینانند ومردم را به دین او می خوانند. وه که چه آرزومند دیدار آنانم!
کمیل اگر خواهی بازگرد.
